18/4/17

Tempo de rexurdir!


A publicación do libro Cantares Gallegos de Rosalía de Castro, o primeiro escrito integramente no noso idioma, sinala o inicio da restauración do uso escrito do noso idioma e o final de séculos de silencio e esquecemento.

A súa obra é un retrato do pobo galego e goza dunha total actualidade. Desde o século XIX, Rosalía de Castro foi homenaxeada polas galegas e os galegos como poeta nacional, pois reclamou a redención da patria galega e asumiu a voz do seu pobo, voz que guiou permanentemente a súa obra e o seu pensamento. Esta galeguidade intrínseca dos seus textos, esta comunicación e entendemento permanente co seu pobo, ao se dirixir a el no seu idioma propio, foi o que a fixo tamén poeta de todos os pobos, como parte parte da nómina de escritoras máis destacadas da literatura universal de todos os tempos.
Para que tomedes xa uns apuntamento iniciais, debedes visionar de xeito atento este vídeo, un fragmento do documental que vimos vendo dende o comezo do curso: "Lingua de reis; lingua do pobo", un capítulo da serie Historias de Galicia. 


21/3/17

Séculos Escuros: o padre Sarmiento

Recordades a ilustración aquela do debuxante Pepe Carreiro, a de "Quen apagou a luz? Así non hai quen escriba"?

Con candeíñas nas mans, imos entrar nos Séculos Escuros, a ver se podemos alumear algo o contexto e saírmos todos deste túnel con máis luz nos coñecementos sobre a historia da lingua galega.

No noso libro de texto de 1º BACH., estamos situados nas páxinas 218-229, mais serán materiais básicos estes vídeos, catro, que inclúo aquí abaixo. Ide vendo e, se tal, volvede ver as veces que queirades.


20/3/17

De tal historia social e política...


Pregúntaste que aconteceu para pasar de estar "de moda" a literatura  medieval galega a entrar nuns escurísimos Seculos Escuros? Xa ti verás... De tal historia social e política, tal situación da lingua. Con esta cadea de feitos históricos, era visto!

1/3/17

vídeos sobre literatura medieval galega

Para o alumnado de 1º de bacharelato C e D, quedan aquí estes vídeos sobre a literatura medieval galego-portuguesa. Podedes velos as veces que queirades e á velocidade que queirades! 🙊 😜
Na lista de reprodución seguinte, este é o contido:
1. vídeo con información xeral do contexto histórico, sobre os manuscritos e as orixes.
2. vídeo con información sobre autores e intérpretes e mais sobre a cantiga de amigo e a de amor.
3. vídeo sobre a cantiga de escarnio e maldicir.


14/2/17

Literatura medieval galego-portuguesa

Porque somos galegos quizais sexa a primeira e máis importante razón para achegarnos ao noso pasado literario medieval. Así que, nas aulas de 1º bacharelato C e D, imos traballar -de novo, con materiais diversos- para lograr ter todos un coñecemento cultural e literario en torno ás creacións desta etapa da nosa historia.
Mais, como chegamos nós a saber da existencia destas composicións literarias? Pois porque se conservaron en códices. Que como se facían? Así, como nos explican nesta animación interactiva que a Universidade de Cambridge dispón a través do Fitzwilliam Museum. O cambio de tecnoloxía sempre implica un tempo de transición, para afarcerse. Clica aquí!

A ferramenta de apoio ao estudo básica é o noso libro de texto. Xunto nesta entrada outro material que xa prepararon para este tema compañeiros do ensino.

De Ramón Cruces ("onte" profe da profe!) traemos esta presentación, que, como explica Román Landín, "ademais dunha introdución ao contexto no que se crean esta tradición literaria, inclúe unha descrición dos xéneros líricos trobadorescos, tanto dos motivos temáticos como dos principais recursos formais, sempre apoiados en exemplos. Así mesmo, nas súas 80 diapositivas hai espazo para os xéneros menores e para a prosa medieval, todo isto adobiado con debuxos de Pepe Carreiro e ilustracións medievais".

Tamén de Román son estas fichas de apoio dos xéneros profanos medievais. Empregarase de guía para o estudo e para confeccionar breves comentarios literarios de cantigas.

E se as cantigas medievais eran interpretadas con música, o natural é facelo nós así tamén. Que temos no blog Son de poetas, que é unha antoloxía de literatura galega musicada, desta etapa literaria? Miraremos!, e escoitaremos, toda unha tarefa de comprensión oral e competencia cultural e artística.

Imos aló! Aquí queda unha imaxe dos músicos do pórtico da Gloria da catedral de Santiago, para recordarmos a importancia do camiño de Santiago na introdución do xeito de trobar provenzal e, polo tanto, no desenvolvemento da nosa literatura medieval.

3/2/17

Exposición oral en parellas

As clases de 1º bacharelato C e D ides realizar unha pequena exposición oral en parellas. Para iso, é recomendable botarlles unha ollada ás recomendacións do apartado "Saber facer" do voso libro de texto, como complemento ás pautas que se explicaron na aula. Son estas: 
- Construír un texto (páx. 9)
- Preparar unha exposición oral (páx. 37)
- Organizar o contido dunha exposición oral (páx. 85)
- Elaborar un mapa conceptual (páx. 109)
- Identificar as partes dunha exposición oral (páx. 137)
- Realizar unha exposición oral en público (páx. 159)

As directrices para a exposición oral son as seguintes: 
  • A tarefa realizarase en parellas (en 1º Bach C, as que indiquei na aula; en 1º bach D, segundo a distribución por parellas que acordastes para o 2º trimestre).
  • Cada parella fará a exposición sobre un tema dos propostos máis abaixo, escollido de entre tres deles seleccionados ao azar. 
  • Unha vez seleccionado o tema, cada parella terá 5 minutos para preparar o enfoque, acordar o contido e os seus principais argumentos, distribuír as intervencións e planificar a proba en xeral.
  • A exposición será como un comentario crítico pero oral: debe constar de introdución, un mínimo de dous argumentos adecuados na parte central ou corpo argumentativo e conclusión.
  • O duración da exposición non debe ser inferior a 3 minutos nin sobrepasar moito os 4 minutos. 
  • A proba será avaliada ao remate da exposición oral de cada parella segundo os parámetros da táboa que se vos entregou: planificación, seriedade e entusiasmo, organización e estrutura, adecuación do contido e dos argumentos, comunicación non-verbal, duración e calidade de galego. (Fixádevos na porcentaxe outorgada a cada apartado.)
  • A proba terá un peso do 20% na nota da avaliación. 

TEMAS PARA A EXPOSICIÓN ORAL
  1. A convivencia social entre ambos sexos.
  2. As posibilidades actuais de compaxinar diferentes estudos ou traballo e estudos.
  3. O ensino das artes.
  4. A integración entre diferentes clases sociais.
  5.  A importancia do aspecto físico para o mundo laboral. 
  6.  As circunstancias ideais para ter descendencia.
  7. Posibilidades e riscos do uso do móbil como recurso didáctico.
  8. A promoción xeral dos deportes.
  9. A educación sexual dende a familia e a escola.
  10. A convivencia nos centros de ensino.
  11. A necesidade de probas de acceso á ensinanza superior ou específica.
  12. A seguridade en internet. 
  13. A influencia social e actual dos medios de comunicación.
  14. A relixión na escola pública.
  15. O uso das TIC no ensino. 
  16. O tempo de ocio da mocidade coruñesa.
  17. A educación actual e a capacitación para a vida.
  18. A violencia en torno ao mundo do deporte. 
  19.  A educación para a saúde. 
  20. A importancia de saber idiomas.
Na rede, tendes mil presentacións con pautas para preparar unha tarefa deste tipo. E en youtube podedes ver algún dos centos de vídeos sobre como falar en público. Con todo, ver os compañeiros e compañeiras e facer a proba en si vai ser a mellor aprendizaxe.

22/1/17

vídeo sobre sociolingüística

Nas clases de 2º ESO andamos ás voltas co bloque de lingua e sociedade. Xa aprendemos varios conceptos: lingua oficial, lingua propia, lingua maioritaria ou minoritaria, lingua de prestixio ou minorizada...

Para comezar a enriquecer os nosos argumentos e pensamentos coa teoría, vimos este vídeo, do que tendes que facer de deberes un resumo do contido e explicar que pretendían os autores con el.

16/1/17

Macrosesión de contacontos

O alumnado de 2º ESO ides realizar unha gran sesión de contacontos, unha interesante actividade de expresión oral. Logo de vermos na clase as características dos contos populares e mais dos literarios (en realidade, literarios son os dous...!), ides ser vós os contadores de historias.
Tendes que escoller unha historia e contala na aula na data acordada para cada grupo. A narración pode ser un conto popular de tradición oral ou un conto literario recollido de autores diversos ou mesmo un conto inventado. O importante é a maneira de contar, a estrutura da historia, a vosa expresividade, a entoación, o contacto co público e, por suposto, a calidade de galego. 

Para preparar a proba guiádevos polo indicado no punto 6.2 da páx. 54 e mais pola información das páxinas 56 e 57 do noso libro de texto.

Para avaliar, a profesora vai utilizar a táboa da que vos pasou unha copia. Analizádea con detemento para preparar a proba e autoavaliarvos.
 
Para escoller a historia que nos ides contar, se non é inventado por vós, podedes escoller un destas fontes que vos propoño:
  • Recrear un "cousas" de Castelao. Podedes facervos co libro Cousas de Castelao na biblio de centro ou noutra da cidade. Nesta ligazón, tendes xa algún destes relatos literarios. Se escolledes esta opción, é interesante que traiades o libro o día do contacontos á clase para amosarlle ao público a ilustración que lle fixo o propio Castelao ao relato, pois imaxe e texto compleméntanse. 
  • Escoller un conto ou lenda dos moitos que podedes ler no web galiciaencantada.com 
  • Buscar na biblioteca no noso instituto ou noutra que vos quede á man os libros Contos de parvos e pillos, dos autores Xosé Miranda e Antonio Reigosa. Tamén vale calquera recompilación de contos desta colección Cabalo Buligán, da editorial Xerais.  
  • Escoller un conto breve de calquera obra que vós consideres interesante. 
Veña, lede varias opcións, escollede unha, comprendede o ton e contido do conto e contádeo sen vergoña, como se fósedes -que o seredes!- tan bos contadores de historias como meu avó!
Como meu avó non me autoriza para poñervos un vídeo del, déixovos aquí unha historia da contadora Paula Carballeira. Mirádeo, a xeito de mostra, para lanzarvos a xogar algo coa voz e apoiarvos un pouquiño nos xestos das mans e a cara.


2/11/16

Etapas da literatura galega

En 1º de bacharelato, antes de entrar de cheo nas etapas da literatura galega enmarcadas curricularmente no programa deste curso, imos facer unha panorámica xeral, de maneira que todo o alumnado ou "a maioría traballadora" teña na cabeza un esquema ou mapa conceptual de por onde imos andar ao longo de todo o bacharelato. 
Para isto, vou deixar aquí ligazóns a materiais que hai na rede e que nos poden axudar e que cadaquén debe peneirar, de xeito que escollades o voso material base para crear apuntamentos propios.
  1. Na páxina da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG), a Breve historia da literatura galega, de Mercedes Queixas.  
  2. O sitio web Historia da Literatura Galega, da Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG)
  3. No Espazo Abalar, os apartados Introdución e etapas históricas, da unidade didáctica introdutoria á literatura galega.
  4. Presentación sinxela e clara da Historia da literatura galega, con certas diapositivas claves.
A partir da altura histórica do Rexurdimento, tamén nos pode ilustar este esquema do compañeiro profe Román Landín:

Esquema da literatura galega contemporánea from Román Landín

E o principal é que entre todos iremos refrescando o seguramente sabedes. E se non, aprenderédelo agora! 

28/10/16

Presentación literaria + lectura expresiva

Acordádesvos, os de 2ºESO, de cando vos lin fragmentos para presentarvos A neta do señor Linh, Mal de escola ou Melodía de días usados?
Como vos foi explicado, teredes que realizar unha proba oral individual cada trimestre, co libro de lectura que vós escollestes como ferramenta base.

Recordade que a avaliación facédela vós, cos parámetros que deducistes, comentamos e acordamos na aula. A verdade..., moitos non sei que preferides: que avalíe a profe ou que o fagan os compañeiros (tranquilos/as, que eu superviso, por se alguén se ceba nas críticas ou se pasa coas loubanzas!).Veña, ánimo a todos/as!

Quédavos aquí a grella de avaliación. Esta táboa de anotacións tedes que imprimila ou copiala no voso caderno. Se fose necesario, imprimides máis follas e continuades coa numeración dos avaliados. Recordade que se quedan compañeiros/as por avaliar, debedes deixar oco no caderno para tomar notas da súa proba en canto a poidan facer, porque sabedes que é necesario facer esta proba para poder superar a materia.
Avaliación de proba oral (libro de lectura)